بخشنامه سازمان امور مالياتي در خصوص درآمد ناشي از ارزيابي سرمايه گذاري ها - نقل و انتقال سهام - سود سهام دريافتي

مصوب 1397/12/28 رئيس كل سازمان امور مالياتي كشور




پرده زمانی: مرحله تصویب:

بخشنامه سازمان امور مالياتي در خصوص درآمد ناشي از ارزيابي سرمايه گذاري ها - نقل و انتقال سهام - سود سهام دريافتي
مصوب 1397,12,28

با توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده در خصوص آثار مالياتي ناشي از سرمايه گذاري در سهام ساير واحدهاي تجاري، نگهداري و نقل و انتقال سهام، سود سهام دريافتي از شركت هاي سرمايه پذير و همچنين درآمد حاصل ارزيابي سرمايه گذاري در سهام ساير واحدهاي تجاري و به منظور وحدت رويه در رسيدگي هاي مالياتي بدين وسيله مقرر مي دارد:

۱ - تبصره ۱ ماده ۱۴۳ قانون ماليات هاي مستقيم و ماده ۱۴۳ مكرر قانون مذكور، براي نقل و انتقال سهام در بورس ها يا بازارهاي خارج از بورس و همچنين نقل و انتقال سهام ساير شركت ها، ماليات مقطوع تعيين نموده است.
از آنجا كه تبصره ۲ ماده ۱۴۷ قانون مالياتهاي مستقيم مقرر مي دارد، هزينه هاي مربوط به درآمدهايي كه به موجب اين قانون از پرداخت ماليات معاف يا مشمول ماليات به نرخ صفر بوده يا با نرخ مقطوع محاسبه مي شود، به عنوان هزينه هاي قابل قبول مالياتي شناخته نمي شود، لذا با توجه به مراتب فوق و با عنايت به تبصره (۴) ماده ۱۰۵ قانون ماليات هاي مستقيم هزينه هاي مربوط به نقل و انتقال سهام و ساير هزينه هاي مرتبط به سرمايه گذاري در سهام، به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي در محاسبه درآمدهاي مشمول ماليات منظور نخواهد شد.

۲ - هرگاه در اثر نگهداري سهام ناشي از سرمايه گذاري ها، اقدام به انعكاس ارزش تعديل شده سرمايه گذاري ها گردد، به موجب استاندارد حسابداري شماره ۱۵ آثار تعديلات ياد شده به روش هاي زير در حسابها منعكس مي گردد.

الف: در خصوص سرمايه گذاري هاي بلندمدت:
الف 1 - در صورت كاهش ارزش سرمايه گذاري بلندمدت (به شرط احراز)، سرمايه گذاري مذكور به بهاي تمام شده پس از كسر زيان كاهش ارزش سرمايه گذاري انعكاس مي يابد. با توجه به اينكه زيان مذكور در ارتباط با فعاليت سرمايه گذاري مي باشد صرفاً از درآمدهاي ناشي از سرمايه گذاري بلندمدت در سهام قابل كسر بوده و به عنوان هزينه قابل قبول در محاسبه ساير درآمدهاي مشمول ماليات منظور نخواهد شد.
همچنين برگشت كاهش ارزش سرمايه گذاري ها با عنوان برگشت كاهش ارزش سرمايه گذاري هاي بلندمدت به حساب بستانكار سود و زيان منظور گرديده، ليكن تا ميزان پوشش زيان كاهش ارزش قبلي مشمول ماليات نخواهد بود.
الف 2 - افزايش مبلغ دفتري سرمايه گذاري هاي بلندمدت به عنوان مازاد تجديد ارزيابي ثبت و به عنوان بخشي از حقوق صاحبان سرمايه منعكس مي شود. مازاد مذكور در صورت رعايت مقررات تبصره 1 ماده 149 قانون ماليات هاي مستقيم و آيين نامه اجرايي آن مشمول ماليات بر درآمد نخواهد بود.
بديهي است در صورت عدم رعايت مقررات تبصره ياد شده مازاد تجديد ارزيابي مشمول ماليات بر درآمد مي باشد.
ضمناً با توجه به عدم شمول ماليات بر افزايش مذكور، همانگونه كه در ماده 2 آيين نامه اجرايي تبصره 1 ماده 149 قانون ماليات هاي مستقيم نيز قيد گرديده است، زيان ناشي از تجديد ارزيابي سرمايه گذاري هاي بلندمدت نيز به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي تلقي نخواهد گرديد.

ب: در خصوص سرمايه گذاري هاي جاري (اعم از سريع المعامله و ساير سرمايه گذاري هاي جاري) كه به ارزش بازار يا خالص ارزش فروش در دفاتر منعكس مي گردد، خالص افزايش سرمايه گذاري هاي مذكور به عنوان درآمد، مشمول ماليات مي باشد و در صورت زيان با توجه به تبصره (2) ماده 147 قانون مالياتهاي مستقيم مصوب 31 /4 /1394 زيان مذكور قابل پذيرش نخواهد بود. در ضمن افزايش ارزش سرمايه گذاري تا سقف كاهش ارزش قبلي همان سرمايه گذاري (در صورتي كه در سنوات قبل هزينه كاهش ارزش آن در محاسبه خالص افزايش سرمايه گذاري هاي آن دوره منظور نشده باشد) مشمول ماليات نخواهد بود.
ضمناً با توجه به ابهامات موجود در خصوص درآمدهاي صندوق سرمايه گذاري يادآور مي گردد:
درآمدهاي ناشي از تعديل ارزش سرمايه گذاري هاي موضوع تبصره (1) ماده 143 مكرر قانون مالياتهاي مستقيم توسط صندوق سرمايه گذاري، تعديل كارمزد كارگزاري ناشي از كاهش كارمزد دريافتي توسط كارگزاران، سود سهام ناشي از تفاوت بين ارزش اسمي و ارزش تنزيل شده سود سهام تحقق يافته و پرداخت نشده و درآمد ناشي از تفاوت بين ارزش اسمي و ارزش تنزيل شده سود سپرده بانكي و اوراق بهادار با درآمد ثابت، با توجه به اينكه ناشي از سرمايه گذاري در چارچوب قانون توسعه ابزارها و نهادهاي مالي جديد مي باشد، با رعايت مقررات مربوطه مشمول معافيت تبصره 1 ماده 143 مكرر قانون مالياتهاي مستقيم خواهد بود.

محمدقاسم پناهي
سرپرست سازمان امور مالياتي كشور